Πεντάλεπτο ετυμολογίας 1/10/2019

Ευχαριστούμε πολύ την φίλη μας Ευδοκία Ελευθερίου για παρουσίαση του λήμματος «ΝΗ» που έκανε την 1/10/2019.

ΝΗ- ΚΑΙ ΝΗ

ΝΗ - αρνητικό προθετικό μόριο [αλλά και ΝΗ ισχυρά βεβαιωτικό μόριο, νη Δία, μα τον Δία]

ΝΗΝΕΜΙΑ (στερητικό νη- + άνεμος) και ΝΗΝΕΜΟΣ

ΝΗΠΕΝΘΗΣ (στερητικό νη- + πένθος), 3-2, ο αποβάλλων το πένθος, την λύπη [πένθος, πάθος, πέπονθα, πάσχω]. Και ΝΗΠΕΝΘΗ Καρυωτάκη.

ΝΗΠΙΟ ουσιαστικοποιημένο επίθετο(<νήπιος, νη- + έπος) και ΝΗΠΙΟΘΕΝ και ΝΗΠΙΩΔΗΣ(παίζοντα αυτά, αλλά όχι το επίθετο ΝΗΠΙΟΣ!). Αντιστοιχεί στο λατ. INFANS (in + fans <for, φάσκω, φημί). Εξού οι λατινογενείς λέξεις για το μωρό, το νήπιο, την νηπιακή ηλικία γαλλ. enfant, ιτ. Infanzia [αμετροεπής, συνεπής και ασυνεπής κ.λ.π.]

ΝΗΣΤΕΥΩ (στερητικό νη- + εσθίω = τρώγω) απέχω από την τροφή, ΝΗΣΤΙΚΟΣ, ΝΗΣΤΕΙΑ

ΝΩΧΕΛΗΣ (στερητικό νη- + ωκύς = γρήγορος) βραδύς, αργοκίνητος, νωθρός, αδρανής

ΝΗΔΥΜΟΣ αδιατάρακτος, γλυκύς, ευχάριστος, ήπιος (Δία δ’ ουκ έχεν ήδυμος ύπνος [Τον Δία δεν τον έπιανε ο γλυκός ο ύπνος] – ομηρ. φράση – εφελκυστικό ν, χάριν ευφωνίας), επίθετο 3-3 (ή και 2) και ουσιαστικοποιημένο επίθετο νήδυμος (ο ύπνος, λόγιο). Στον Αρίσταρχο, όμως, νη-δύνω (αντί ανέκδυτος), ύπνος βαθύς, από τον οποίο δεν εγείρεται κάποιος εύκολα – ετυμολογική ερμηνεία που δεν μου φαίνεται να ευσταθεί. Αντίθετα, το σχεδόν συνώνυμο ΝΗΓΡΕΤΟΣ (επίθετο ομοίως αναφερόμενο στον ύπνο) προκύπτει από το νη- +εγείρω. Σχετικά: Νήδυμος ύπνος, Ορφέας, Μούσα και νήδυμον ύδωρ, άνθος. Συνάφεια του ήδυμος με το ηδύς (ομόριζο).

ΝΗΦΑΛΙΟΣ (>ΝΗΦΩ απέχω από τον οίνο, είμαι νηφάλιος και, επίσης, αναλαμβάνω από κάτι κακό: ανανήφω, ανένηψα, ανάνηψη)

Το βίντεο της παρουσίασης

 
Δημοσκόπηση
Πόσο καιρό παίζετε Σκραμπλ;
 
Πόσοι είναι online
Έχουμε 25 επισκέπτες συνδεδεμένους
Αναζήτηση